خبر ساده بود و سهمگين؛ مثل بسياري از واقعيت هاي روزمره، اما نه از آن ها مهيب تر بود چون سايه از و پايه در دنياي ناشناخته ماوراء داشت. مدت ها بود كه مادر از بيماري رنج مي برد اما هر روز در قيد تلاشي و تقلايي هر چند خرد و اميدي هرچند كاملا بري از منطق دو دو تا چهارتايي علمي، روزگار مان را سامان مي داديم. داشتيم "اميد عاطفتي از جناب دوست"، و فكر مي كنم هر چه مي شد كرديم تا ... بگذريم.
تجربه مرگ عزيزان سخت است، خيلي سخت. شايد اين خود به اين دليل هم باشد، باري، كه مرگ ساحات متنوع وجودي انسان را با خود درگير مي كند. تا بوده ظاهرا چنين بوده چون اين حق غيرقابل اغماض – مرگ – همواره آدميان را به خود معطوف كرده است. مرگ را مي توان در قالب گفتمان هاي متعددي بيان كرد مرگ از منظري بيولوژيك عبارت مي شود، مثلا، از " از كار افتادن ماهيچه اي كه كار پمپاژ خون را در بدن موجود زنده برعهده دارد". مي شود با بياني ساده، متناسب با فهم عامه، آن را در قالب "راحت شد... هر كار مي شد برايش كرديد ... اين شتري است كه ..." توضيح داد. مي شود مذهبي تر و با تمناي محشور شدن متوفي با انبياء و اوليا آن را تلطيف كرد. مي شود هم به آن صورت و هويتي عرفاني بخشيد و آن را وصل ذره به مبدا ديد و .... باري، همه اين ها هست مرگ و تماما اين ها نيست. اين راز بزرگ قابليت اين همه تفسير دارد و باز ما آدميان با آن درگيريم. ما اين ها همه را مي فهميم و وقتي پايش بيفتد از هر سخنوري ماهرانه تر شايد بتوانيم آن ها را براي داغديدگان بازگو كنيم، اما وقتي خودمان درگير اين واقعه مي شويم، در وراي همه اين تفاسير، مي بينيم چيزي در درون دلمان كنده شده است؛ چيزهايي در سر جاي خودشان نيستند و ... اين هيچ ربطي به اين ندارد كه چقدر با پزشكي آشنا باشيم، كه چقدر به تعبير عامه عاقل باشيم، چقدر معتقد و متوكل باشيم و مهذب و ... مي گوييد نه؟ نگاه كنيد به متون تاريخي و ببينيد كه پيامبر رحمت و حبيب خدا در پاسخ به پرسش آن عرب خشن بدوي خشك مغز چه گفت. آن نادان فكر مي كرد پيامبر بايد مثل سنگ با آن واقعه كنار بيايد.
مشاهده غريبي بود نوع مواجهه و كلامي كه ديگران براي تسلا و تسليت پس از وقوع با ما درميان مي گذاشتند. اگر از آنچه رنگ فردي دارد بگذريم، مي شود آيين عزاداري بازماندگان را از يكسو و آيين تعزيت گفتن و سر سلامتي دادن موضوعي درخور براي تامل بيشتر دانست، موضوعي كه نمي دانم چرا تاكنون كمتر به آن پرداخته ايم.
در اين مدت دوستان بسياري عنايت و تلاش كردند مرا با كلام دوستانه و شفقت آميز خود تسلا دهند. ممنون همه آن ها هستم و قاصر از اين كه بشكل فردي از آن ها تشكر كنم. اين كوتاهي را اميدوارم از من بپذيرند. شعر زير حسب حالي است از اين اوقات.
تدفين
براي مادرم
...هنگام بدرقه ات
زمان ايستاده بود
و هوا ساكن بود
و درخت بر آسمان پنجه مي ساييد تا مگر ريشه هايش را بيابد
پرنده در اعماق خاك مي دويد
و شهاب هاي تاريكي
آسمان خورشيد را تيره كرده بودند
و عدم همشانه هستي مي دويد
و هستي كنار من تاب مي خورد
و من در جويي از خاطرات باستاني غوطه مي خوردم
و قلبم
مصب اشك هايي بي وقفه بود.
*
مكان
زمان زمان در هاويه لامكان فروتر می شد
و رود به سرچشمه مي شتافت.
من ايستادم
تا بصيرتي شرقي را از هسته شرافت عاطفتي اهورايي
تا بي رنگي مطلق آسمان سياه بركشم
و در معبدي اثيري
پيوندِ زردِ خرد را
با آبيِ عاطفتي عتيق
بشكفم.
*
بسيار گريستم
نه گريستني از آن قماش كه در هجوم هق هق هايي بي مهار
هوشياري را خلع مي كند
و در غياب آگاهي
دست عاطفتي وحشي را به تطاول مي گشايد
بل از آن قماش اندهان كه از پستان بصيرت مي نوشند
و از خاك اساطيري سوري هاي مست مي رويند
و در ظرافت آوندهاي نيلوفران معابد متروك مي دوند
و بر فراز ظلمات پويه مي كنند.
*
در ملتقاي خاك و آسمان
- هماغوشي بدايت و نهايت -
ظهور كردي
تو آمدي
نه اين كه رفته باشي
و رفتي
نه اين كه نبوده باشي
و آن گاه
دستانت به تسلاي سينه ام آواز در داد
و چشمانت مرا به آرامش پيش از تولدم كشاند
جسمت به خاک اندر شد اما
سمت نگاهت مرا به ابديت دعوت كرد
من خواندم
خواندم
خواندم
و دست افشان
در جذبه اي بي سكون
تولدي دوباره را تجربه كردم.
*
بسيار گريستم
و بسيارترم بايد گريست زين سان
تا همآغوشي معصوم اشك و آگاهي
در رنگين كمان طوق گردن قمري ها
و در اتفاق آواز بي وقفه شب بو ها
جاودانه شود...
